Verlichting is meestal het laatste waar mensen over nadenken bij een nieuwe keuken, en het eerste waar ze spijt van hebben als het niet klopt. Een plafondspot in het midden van de ruimte zorgt precies daarvoor voor schaduw waar je het licht het hardst nodig hebt, namelijk op je snijplank.
Een keuken werkt met drie lagen licht die samen het werk doen. Hieronder lees je wat elke laag doet, en hoe je ze combineert zonder dat het een verlichte etalage wordt.
Welke verlichting kies je voor je keuken?
Een goed verlichte keuken combineert werkverlichting boven het aanrecht, sfeerverlichting voor de avond en accentverlichting die details laat zien. Werkverlichting zorgt dat je veilig en schaduwvrij kunt snijden en koken. Sfeerverlichting maakt de ruimte ’s avonds leefbaar. Accentverlichting is de laag die de keuken net dat beetje extra geeft.
Werkverlichting, licht om in te koken
Werkverlichting hoort direct boven het aanrecht, de kookplaat en de spoelbak. De meest gebruikte oplossing is een ledstrip onder de bovenkastjes, in een neutraal wit van rond de 4000 kelvin. Dat is warmer dan kantoorlicht, maar koeler dan sfeerverlichting, en het houdt kleuren van etenswaren goed zichtbaar.
Reken op minimaal 300 tot 500 lux op het werkblad zelf. Een enkele plafondspot achter je rug haalt dat zarella, omdat je eigen lichaam dan schaduw gooit precies op de plek waar je werkt.
Sfeerverlichting, licht voor de avond
Sfeerverlichting hangt meestal boven het kookeiland of de eettafel, in de vorm van een of meerdere hanglampen. Kies hiervoor een warmer licht, rond de 2700 tot 3000 kelvin, en het liefst dimbaar.
Een hanglamp boven een eiland hangt doorgaans 65 tot 75 centimeter boven het werkblad. Dat is hoog genoeg om er niet tegenaan te lopen en laag genoeg voor een intieme lichtval. Bij een lage plafondhoogte kun je iets hoger hangen, zolang het licht niet direct in je ogen schijnt tijdens het zitten.
Accentverlichting, licht dat details laat zien
Accentverlichting benadrukt wat je wilt laten zien, zoals open planken, een wijnrek of een mooi stuk natuursteen op het werkblad. Kleine inbouwspotjes of een dun ledlijntje in een plank doen hier al veel.
Deze laag hoeft niet fel te zijn. Een paar watt per punt is vaak genoeg om iets te accentueren zonder dat het gaat concurreren met de werk- of sfeerverlichting.
Algemene verlichting als vierde laag
Naast de drie hoofdlagen heeft een keuken vaak ook algemene plafondverlichting nodig, bijvoorbeeld om schoon te maken of om ’s avonds snel iets te pakken zonder alle andere lampen aan te doen. Denk aan een paar inbouwspots verspreid over het plafond, los van de spots die specifiek op het werkblad gericht staan.
Deze laag mag simpel blijven. Het is de laag die je aandoet als je iets zoekt, niet de laag waarmee je de sfeer bepaalt.
Dimmen en schakelen, denk hier vooraf over na
Elke laag verdient een eigen schakelaar of dimmer, zodat je ’s avonds alleen de sfeerverlichting aan kunt hebben zonder de felle werkverlichting erbij. Dit klinkt logisch, maar wordt in de praktijk vaak vergeten tot de elektricien al is geweest.
Bespreek de indeling van schakelaars daarom liever te vroeg dan te laat in het traject, het liefst al bij het ontwerp van de keuken en niet pas bij de oplevering.
Bekijk het zelf of maak een afspraak
Wil je zien hoe verlichting eruitziet in een complete keukenopstelling? Bekijk ons artikel over welke kleur keuken bij je past voor meer voorbeelden van complete keukens.
Twijfel je nog welke verlichting bij jouw keuken past? Maak een afspraak in een van onze showrooms. Dan kijken we samen naar de indeling en de lichtplanning van jouw keuken.
Veelgestelde vragen over verlichting in de keuken
Op het werkblad is 300 tot 500 lux een goed uitgangspunt. In de rest van de ruimte, waar je niet snijdt of kookt, volstaat vaak minder, zeker als er ook sfeerverlichting aanwezig is.
Voor werkverlichting past een neutraal wit van rond de 4000 kelvin het beste, omdat kleuren daar goed zichtbaar bij blijven. Voor sfeerverlichting werkt een warmer licht van 2700 tot 3000 kelvin prettiger.
Reken op 65 tot 75 centimeter tussen de onderkant van de lamp en het werkblad. Bij een hoog plafond kun je iets meer speling nemen, zolang het licht niet direct in je ogen valt.
In veel gevallen wel, mits de strip fel genoeg is en over de volle lengte van het werkblad loopt. Heb je geen bovenkastjes, dan is een rail met spots of een lijnverlichting in het plafond een alternatief.
Verplicht niet, maar wel aan te raden voor de sfeerverlichting. Een dimmer maakt het verschil tussen fel koken en rustig avondeten, zonder dat je andere lampen hoeft bij te schakelen.
